مدیریت بر خویشتن
آنچه که در دنیای واقعی و یا فعالیت های ما با اهمیت است قدرت مدیریت کردن بر خویشتن است برای موفقیت در ابعاد مختلف کار و زندگی، شما باید توان “اداره کردن خود” را داشته باشید. به همین رو، کسی که قادر به مدیریت بر خود نباشد، نه تنها نمی تواند دیگران را مدیریت کند بلکه مدیریت کردن بر ساده ترین موضوع در محدوده امور شخصی نیز در حد یک توهم باقی می ماند.
با مدیریت بر خویشتن، اداره امور کسب و کار برای شما آسان تر می شود، بنحوی که دیگران با درک درست شما، حداکثر تلاش خود را با رضایت کامل در راستای تامین اهداف تان بکار می گیرند. در این صورت شما شاهد آرامش حداکثری در محیط کار و زندگی خود خواهید بود.
اگر یاد بگیریم خودمان را اداره کنیم،آنگاه
قادرخواهیم بود، دیگران را مدیریت کنیم
برای دستیابی به یک برنامه “مدیریت بر خویشتن” موارد زیر در محدوده تجربه شخصی توصیه می شود:
خودیابی
عمدتا منشا ناکامی ها از خود ما شروع می شود؛ ولی اغلب برای فرار از واقعیت ها و عدم پذیرش آن، شکست های خود را به عوامل بیرونی نسبت می دهیم.
این نگاه ما را از شناخت عوامل تاثیر گذار بر روند دنیای کار و زندگی محروم می سازد. بنحوی که همه اتفاقات و رویدادها را به شانس و یا عوامل خارج از ید خودمان گره می زنیم.
در صورتی که با نگاه به درون و در یک اقدام آکاهانه، نه تنها قادر به ریشه یابی علل ناکامی ها خواهیم بود، بلکه شکست نیز مفهوم خود را از دست میدهد. درک درست از وقایع، رابطه مستقیم با میزان فهم ما از فلسفه وجودی خود و هستی دارد.
متاسفانه رویکرد نگاه به بیرون، شما را درمقابل هر گونه تغییر و بازسازی مقاوم می سازد. این مقاومت به مرور زمان نیروهای مخرب را در ما شکل و پرورش می هد، ما را از بروز استعدادها محروم کرده و از فطرت اولیه و توانمندی های خدا دادی نیز دور می کند.
به همین رو، مدیریت برخویشتن راهی به طول مدت عمر انسان می باشد. از بدو تولد تا لحظه مرگ همراه و هم نشین انسان سعادتمند است. لذا یک لحظه نباید ازآن غفلت کرد.
در ادامه به برخی از اهم موارد قابل ذکر اشاره می شود:
۱- با مطالعه و انجام مسافرت، بازدیدها وگفتگو با صاحبان اندیشه و به اتکای تجربه های فردی در فلسفه وجودی خویش در راستای اهداف متعالی خلقت تامل و تفکر کنید.
۲- باور ناشی از خردورزی، مبنای موفقیت های بزرگ است آن را سرمایه خود قرار دهید.
۳- جسم خود را محترم بشمارید. و از ورود هر گونه آسیب به آن اجتناب ورزید. جسم سالم یک موهبت الهی و زمینه لازم برای کسب آرامش در مسیر انجام تفکر، برنامه ریزی و اقدام موثر است.
۴- لازم نیست از خود یک موجود همه فن حریف بسازید. با خود روراست و صادق باشید. همان که هستید، بهترین باشید.
۵- دانایی را پیشه خود کنید. حداقل لوازم آن، یعنی چالش پذیری، تحمل پذیری، انتقاد پذیری و تغییری پذیری را در خود فراهم آورید. تا از درون قادر به فهم درست علل ناکامی ها شوید.
دستاورد توجه و دقت در عملیاتی کردن موارد پنج گانه فوق، بروز آرامش در شما است. این بستر لازمه هرگونه تفکر، برنامه ریزی و عملیات است.
الگوی رفتار
شما در سایه آرامش نیاز به یک الگوی رفتاری دارید.
این الگو باید از شما متناسب با نیاز و مقتضیات محیطی حمایت کند. بنحوی که قادر به انجام تکالیف خود در محدوده مسئولیت ها باشید.
موفقیت در این مسیر، شما را قادر به یک ورود مناسب در دنیای کسب و کار می کند لذا توصیه می شود به موارد زیر توجه خاص بشود:
۱- بر اوقات خود مدیریت کنید. تا قادر به انجام همه تکالیف مورد انتظار در دنیای کار، امور شخصی و استراحت بشوید.
۲- یک شبانه و روز را به سه قسمت مساوی تقسیم کنید، بنحوی که ۸ ساعت به کار، ۸ ساعت به استراحت و ۸ ساعت به خانواده و امور شخصی و از جمله مطالعه اختصاص یابد.
۳- وعده های غذایی خود را تنظیم کنید(صبحانه ۷، ناهار ۱۲،۳۰ و شام ۷). آداب غذا خوردن را رعایت کنید، تا دیگران از با شما بودن لذت ببرند.
۴- تعطیلات پایان هفته (پنج شنبه، جمعه) را همراه خانواده باشید. بطور جد از اقوام، دوستان و همسایگان احوال پرسی کنید.
۵- در ایام هفته (از شنبه تاچهار شنبه) در ساعات کار روزانه (به میزان ۸ ساعت) شما قادر به انجام رضایت بخش وظایف خود می باشید، مشروط به اینکه:
- درساعت های مختلف شب و روز، و از جمله ۸ ساعت کار، متناسب با توان خود، نوع فعالیت ها را انتخاب کنید.
- نظم و انظباط را سر لوحه کار و زندگی خود قرار دهید. ازاین بابت هیچ عذری را نپذیرید.
- قبل از خورشید طلوع کنید. مشتاقانه به پا خیزید و خستگی ناپذیر در انجام امور پیگیر باشید.
- هرگز جزئیات کارها را رها نکنید. هسته بهینه سازی امور در آن ها نهفته است.
- در همه سطوح کار و زندگی از دیگران (خانواده، اقوام، دوستان، همکاران) کمک بگیرید. تا حس مسئولیت پذیری در دیگران بروز پیدا کند.
۶- از رخوت و تنبلی دوری کنید. پیاده روی روزانه در فضای باز را فراموش نکنید. پیاده روی ضمن تقویت سلامت جسم، گسترش افق دید را برای شما به ارمغان می آورد.
۷- عنایت شما به بهداشت و نظافت شخصی و عمومی در دنیای کار و زندگی باید برجسته باشد. بنحوی که دیگران از شما تاسی نمایند. آن را به دنیای زندگی خود منتقل کنند.
۸- در پوشش خود دقت کافی داشته باشید. از شلختگی جدا پرهیز کنید. با تعیین الگوی رفتاری، شما نه تنها می توانید در دنیای کار و زندگی موفق و بهترین باشید، بلکه بالاترین اثرگذاری را نیز بر دیگران خواهید داشت.
مهارت های زندگی
فراگیری و بکارگیری برخی از مهارت های زندگی شما را در دنیای پر جنب و جوش، برجسته و قابل اعتماد می نماید. با موفقیت دراین مرحله، احساس خوشبختی درشما هویدا می شود. بنحوی که قادرید بر لحظه های عمر خود مدیریت و از آن به خوبی استفاده و لذت ببرید. برای کوتاه کردن سخن به تعدادی از این مهارت ها اشاره می شود:
۱- “گذشته” را بشناسید ولی در آن متوقف نشوید.
۲- “آینده” را ترسیم کنید به شرطی که “حال” را از دست ندهید.
۳- روابط خود را گسترش دهید و به همگان به عنوان دریچه لطف خدا نگاه کنید. ارتباطات خودتان را با دوستان، همسایگان و همکاران مدیریت کنید. با اقوام خود و همسرتان بدون قید و شرط دیدار داشته باشید.
۴- همگرا باشید وحسن نیت خود را به دیگران در ارتباطات و عمل نشان دهید. کمک به دیگران در ابعاد مختلف و در محدوده توان خود را فراموش نکنید.
۵- خاک شیر مزاج نباشید. فارغ از نظر دیگران، با حسن نیت اعلام مواضع کنید.
۶- هدف گذاری در ذنیای کار و زندگی را جدی بگیرید. تا قادر به سنجش و اصلاح عملکرد خود و دیگران باشید.
۷- برای رسیدن به علاقه خود (هدف) مشکلات و موانع را شناسایی کنید. از روش درستی با توجه به موانع استفاده کنید. بخاطر داشته باشید در هر شرایط یک راه بهتر برای کسب موفقیت و یا زندگی با نشاط وجود دارد.
۸- تصمیم بگیرید تا قادر به تفکر، برنامه ریزی و حل مشکلات باشید. تردید، شک، دو دلی و ترس را از خود دور کنید.
۹- واقع گرا باشید، اما تسلیم شرایط نشوید. تا اعتماد دیگران به شما جلب شود.
۱۰- پذیرش وجود و یا احتمال بروز بحران شما را جدی تر آماده مدیریت می کند.
۱۱- اهل نقد باشید به شرط اینکه همراه با آن راه حل ارائه کنید و آماده پذیرش مسئولیت های آن باشید. در غیر این صورت شخصیت شما در حد یک نق زن تنزل پیدا می کند. موضوعی که امروز می توان از آن بعنوان یک بیماری یاد کرد.
۱۲- در همه ابعاد زندگی ( کار، خانواده، استراحت، عبادت، مطالعه، تفریح، بازدید و …) حضور مدبرانه و فعال داشته باشید تا همه ابعاد شخصیت اجتماعی شما متوازن رشد کند. این توازن، تعادل رفتاری را برای شما در دنیای کار و زندگی به ارمغان می آورد.
۱۳- برای خوش آمد دیگران زندگی نکنید. در غیر این صورت شما یک برده در دنیای مدرن هستید.
۱۴- تلاش کنید از داشته های خود (رزق) لذت ببرید. نه اینکه در حسرت آینده از آن غفلت کنید.
۱۵- تطبیق گفتار با رفتار از ویژگی های انسان متعالی است. شما را نزد دیگران مقبول و مشروع می نماید بنحوی که اعتماد دیگران را برای شما به ارمغان می آورد. اعتماد بزرگترین سرمایه برای پیشبرد اهداف شما است. آن را با مراقبت حفظ کنید.
۱۶- روزتان را با شکر گذاری آغاز کنید. از لحظه های آن بخوبی استفاده و لذت ببرید. از این نعمت دیگران را با همراهی و همدلی بهره مند نمایید.
با کسب این مهارت ها می توانید به یک تعادل روانی در فرایند مدیریت برخویشتن برسید و بدر ستی عنان اختیار خود را بدست گیرید.
آینده را ترسیم کنید
بدور از هر گونه خیال پردازی، شما باید یک قضاوت درست و مناسب درباره عملکرد گذشته و علاقه خود داشته باشید، بنحوی که با درس گرفتن از گذشته و تجسم علاقه خود، قادر به هدف گذاری و برنامه ریزی بهتری برای آینده باشید.
لذا از خود سئوال کنید:
۱- علاقه باطنی ما چه بوده است؟ شاید همان چیزی که دائما درپی انجامش هستیم ولی کمتر به آن پرداخته ایم و با حسرت از آن یاد می کنیم.
۲- چه عوامل بیرونی و درونی مانع پرداختن به علایق باطنی ما شده است؟
۳- آیا همه تلاش لازم را برای رسیدن به آن انجام داده ایم؟
۴- چه عواملی را فراهم نکردیم؟ و کارهایی را برای رسیدن به آن انجام نداده ایم؟
۵- کارهای اشتباه انجام گرفته خود را مرور کنید و از انجام مجدد آن ها خودداری کنید.
اکنون بعد از تحلیل گذشته، می توانید بدرستی کاستی های گذشته و حال را درک کنید و امکانات (نقاط قوت) خود را شناخته و آن را ارزیابی نمایید. در این شرایط شما قادر به تقویت داشته ها و مدیریت کاستی ها می باشید. در این صورت می توانید از امکانات موجود به بهترین شکل ممکن استقاده کنید و اجازه ندهید که کمبود ها مانع تلاش و حرکت شما برای رسیدن به علایق تان بشود.
در این مسیر منش و حرکت شما می تواند برای دیگران الگو باشد.
با فعالیت های یکپارچه و منسجم راهی روشن به سوی آینده ای دلخواه ترسیم کنید. روشی مناسب برای مدیریت خود که منجر به موفقیت خواهد شد، انتخاب کنید.
شما می توانید با آورده های لازم و با انرژی مثبت یک شروع خوب داشته باشید. لذا با آرامش و انجام تفکر علایق و برنامه خود را یک ساله پیش بینی کنید.
یک سررسید تهیه کنید. در صفحه روز اول فروردین ماه اهداف سالانه شخصی و شغلی خود را یاد داشت، برای رسیدن به آن ها برنامه ریزی و اقدام کنید:
- اهداف شما باید همان علایق شما باشد. همانی که تامین کننده رضایت باطنی اولیه شما است.
رضایت ثانویه شما تطبیق شغل شما با علایق شما است. کشف این موضوع برای شما و مصاحبه کنندگان در جذب منابع انسانی یک فرصت طلایی است. موفقیت و حفظ مزیت رقابتی در سازمان ها در درک این موضوع و بکارگیری آن در فرآیند جذب و بکارگیری است.
- اهداف شما نباید خارج از توان شما باشد و یا موجب عدم درک بموقع شما از رزق موجود در حال حاضر بشود.
در هر شرایط، شما باید قادر باشید در زمان حال از دنیای کار و زندگی خود حداکثر استفاده را ببرید. بعبارتی سرمایه وجودی شما دارای آورده های خاصی در هر مقطع از زندگی شما در دنیای معنوی و مادی است که اگر بدرستی استفاده نشود. قابل بازیافت نمی باشد. فقط حسرت آن برای شما باقی می ماند. در این صورت شما دارای تجربه مناسب قابل جایگزین با افت نیروی جوانی خود نیز نخواهید بود. مسلما رشد شما با کسب و تقویت داشته ها (رزق) و با استمرار تلاش، خواست، جدیت و پیگیری مداوم حاصل می شود.
- دیگران جدیت شما را در امتداد فعالیت ها در راستای تامین اهداف پیش بینی شده درک می کنند.
این رویه دیگران را تشویق به تاسی از شما می کند. رفتار بهترین محرک برای پذیرش و افزایش اعتماد است. از آن غفلت نکنید. چراکه خلوص نیت شما را در هر موضوعی آشکار و به اثبات می رساند.
- از پیچیدگی انجام امور خود داری کنید.
پیچیدگی نه تنها شرایط فرسودگی، کندی کار و کسالت آور میآورد ، بلکه یکی از موانع جدی شفافیت است. حاصل آن تباهی داشته ها و ناکامی در آینده است.
- ضوابط، مقررات، عرف و سایر چارچوب های حاکم بر فعالیت ها در امور شخصی و شغلی باید یک منفعت شخصی و یا یک مزیت فراگیر (عام المنفعه) داشته باشد.
مداوما باید با سنجش و مقایسه منفعت ها با ضرر وزیان هر یک از آن ها، نسبت به اصلاح باید و نبایدها اقدام کنید درغیر این صورت، با گذشت زمان شما در کار و زندگی تبدیل به یک موجود بی خاصیت می شوید. اثر گذاری شما نه تنها تنزل پیدا می کند، بلکه شما تبدیل به یک سد محکم در مقابل هر گونه تغییر خواهید شد. در این شرایط همگان از شما دوری می کنند.
- همیشه از فعالیت‌های شخصی و شغلی خود ارزیابی داشته باشید و نتایج آن را در بهبود انجام فعالیت ها بکار بگیرید.
ارزیابی ماهانه مانع از غفلت شما می شود. در این صورت شما در پایان سال با کمترین انحراف مواجه خواهید شد.
- از اعلام عمومی نتایج ارزیابی واهمه نداشته باشید.
این موضوع بیانگر قوت شما است. دیگران نیز براحتی پذیرای این رویه خواهند شد.
- با پذیرش اشتباهات، خود و دیگران را در مسیر بهبود مستمر قرار دهید.
همیشه بخاطر داشته باشید که اشتباهات ناشی از پذیرش مسئولیت، سازنده است ولی تکرار اشتباه در یک موضوع خاص پذیرفتنی نمی باشد.
- ترس از ناشناخته ها را در مسیر کار و زندگی با صبوری و مشورت، تبدیل به جسارت در تصمیم گیری نمایید.
هرگز منتظر دریافت الهام نباشید. الهام با حرکت شما به سراغ تان می آید. بروز این ویژگی ها در شما، موجب پذیرش حداکثری شما در جمع خواهد شد.
آیا براستی شما این نکات را در دنیای کار و زندگی خود بکار می بندید؟
اگر چنین کرده اید مسلما طعم شیرین آن را چشیده اید که همان دستیابی به آرزوهای خود در سایه “مدیریت بر خویشتن ” است. در این صورت مسئولیت خود رادر مقابل دیگران فراموش نکنید.
منابع:
- مدیریت خود، اثر پیتردراکر و همکاران، ترجمه شیرین رفیعی
- درباره مدیریت خود، اثر هاروارد بیزنس، ترجمه سید محمدتقی زاده مطلق
- باور مدیریت و مدیریت باور اثر خسرو صحت (متن کامل این کتاب در سایت قرار دارد)
